Chuyên Viên Quan Hệ Khách Hàng Ngân Hàng: Bán Niềm Tin Kèm Chỉ Tiêu

Danh thiếp ghi “Relationship Manager”, nghe sang. Bạn bè hỏi làm gì, câu trả lời thật thường là: “Đi bán hàng, nhưng hàng là tiền.” Mình không chê nghề này đâu, mình chỉ chê cái cách người ta hay vẽ nó lên như một vị trí văn phòng nhẹ nhàng, ngồi tư vấn khách đến tận nơi. Khách không tự đến. Phần lớn thời gian của một chuyên viên quan hệ khách hàng ngân hàng là đi tìm khách, giữ khách, và tính xem cuối tháng còn thiếu bao nhiêu.

1) Vị trí này là gì

Chuyên viên quan hệ khách hàng, thường gọi tắt là RM, là người đại diện ngân hàng xây dựng và duy trì quan hệ với một nhóm khách. Mảng cá nhân (personal banker) phục vụ người gửi tiết kiệm, người vay mua nhà, chủ hộ kinh doanh. Mảng doanh nghiệp (corporate RM) phục vụ công ty, với nhu cầu vay vốn lưu động, bảo lãnh, thanh toán quốc tế, trả lương qua tài khoản. Hai mảng khác nhau khá xa về nhịp làm việc và độ dày hồ sơ.

Về bản chất đây là vai kinh doanh. RM không bán một sản phẩm lẻ mà bán cả gói: tiền gửi, khoản vay, thẻ, bảo hiểm, ngân hàng điện tử. Người làm tốt và người chật vật khác nhau ở chỗ hiểu khách cần gì thật, chứ không phải ở chỗ ai nói nhiều hơn.

2) Một tuần làm việc

Không có hai ngày giống nhau, và đó vừa là điểm hấp dẫn vừa là cái bẫy. Sáng thứ Hai có thể là họp giao ban nghe số liệu tuần trước, chiều đi gặp một chủ xưởng ở khu công nghiệp. Thứ Ba ngồi hoàn thiện hồ sơ vay với bên thẩm định. Thứ Tư gọi một loạt khách có sổ tiết kiệm sắp đáo hạn. Thứ Năm đi cà phê với khách cũ để hỏi thăm, thật ra là để nghe xem họ có dự định mở rộng gì không. Ai không tự quản lý được lịch thì rất nhanh bị lịch quản lý ngược lại.

Hiểu cách các bộ phận phía sau phối hợp với nhau giúp bạn tư vấn tự tin hơn nhiều, nên mình khuyên ai mới vào nên nắm trước kiến thức nền của nghề ngân hàng rồi hẵng đi sâu vào phần bán hàng.

RM là đầu mối nối khách với cả hệ thống phía sau: thẩm định, vận hành, thanh toán, pháp chế. Vì vậy ngoài kỹ năng bán, bạn phải hiểu quy trình nội bộ đủ để không hứa với khách những thứ bộ phận khác không làm được. Hứa “tuần sau giải ngân” khi hồ sơ còn thiếu hai giấy tờ là cách nhanh nhất để vừa mất khách vừa bị đồng nghiệp ghét.

3) Chỉ tiêu, nói cho rõ

Đây là phần định nghĩa vị trí. Ngân hàng nào cũng giao KPI cho RM, thường theo tháng và quý. Bảng dưới là mấy nhóm phổ biến.

Chỉ tiêuĐo cái gìNgười mới hay vấp ở đâu
Huy động vốnSố dư tiền gửi bạn mang vềKéo được rồi giữ không được, khách rút đi khi nơi khác có lãi suất nhỉnh hơn
Dư nợ tín dụngKhoản vay giải ngân và duy trìHam số mà nới chuẩn, sau này phải trả giá
Bán chéoThẻ, bảo hiểm, dịch vụ đi kèmBán cho người không cần, khách quay lại khiếu nại
Chất lượng nợTỷ lệ nợ quá hạn trong danh mụcQuên mất cho tới khi một khoản bắt đầu trễ

Tháng đầu nhìn bảng này dễ choáng. Khi đã có tệp khách ổn định và hiểu sản phẩm, việc đạt mục tiêu nhẹ hơn nhiều. Thu nhập thường là lương cố định cộng thưởng theo kết quả, nên chênh nhau lớn giữa người với người, tùy năng lực, tệp khách và chính sách từng ngân hàng ở từng giai đoạn.

Điều mình muốn nhắc: đạt số bằng cách bán sai cho khách là vay nợ uy tín của chính mình. Món nợ đó đòi rất gắt.

4) Ai hợp, ai nên nghĩ lại

Người hướng nội làm RM được không? Được, và mình biết vài người hướng nội làm rất tốt, vì nghề này cần lắng nghe nhiều hơn là nói. Cái họ phải vượt là chủ động gọi điện, chủ động hẹn gặp, chịu bị từ chối liên tục mà không nản. Nếu một lời từ chối làm bạn buồn cả ngày, nghề này sẽ rất mệt.

Bằng cấp thì ngân hàng hay ưu tiên khối kinh tế, tài chính, nhưng cửa vẫn mở cho người trái ngành có kỹ năng bán hàng tốt và học sản phẩm nhanh. Về lộ trình, RM có kết quả tốt thường lên trưởng nhóm kinh doanh, phó phòng, trưởng phòng khách hàng; kinh nghiệm hiểu khách và hiểu sản phẩm cũng mở đường sang phát triển sản phẩm hoặc quản lý chi nhánh.

Một thói quen nhỏ mà mình thấy người làm lâu đều có: ghi chép khách hàng cẩn thận. Ai cần gì, khoản nào sắp đáo hạn, lần cuối liên hệ là bao giờ, con cái họ sắp vào đại học hay chưa. Ghi trên phần mềm quản lý khách hàng của ngân hàng hay một file Excel riêng cũng được. Đến đúng lúc gọi đúng người, khách sẽ nhớ bạn lâu hơn mọi lời chào hàng.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

CAPTCHA